Uitvinden: onderneming of hobby?

Freek heeft een klusbedrijf. Hij maakt panden na het vertrek van huurders weer klaar voor de verhuur. Daarnaast is hij uitvinder. Zo heeft hij een unieke diervriendelijke insectenvanger ontwikkeld. Het insect wordt elders vrijgelaten in plaats van gedood. Hierop heeft hij octrooi verkregen. Hermien, zijn echtgenote, houdt de (uren)administratie bij. De winst is circa € 800 negatief, maar inclusief zelfstandigenaftrek, startersaftrek en speur- en ontwikkelingsaftrek komt Freek op een fiscaal verlies uit onderneming van ruim € 27.000. De Belastingdienst schrapt dit volledig. Freek gaat naar de rechter.

Is het uitvindbedrijf een fiscale onderneming, met de aftrekposten die daarbij horen? Freek heeft marktonderzoek gedaan, een designer ingeschakeld, de merknaam en internationale domeinnamen geregistreerd en een octrooi verkregen. Ook heeft hij met bedrijven afspraken gemaakt over productie en assemblage. Hij organiseert de financiering onder meer via crowdfunding. Volgens het gerechtshof hebben we te maken met een concurrerend en commercieel levensvatbaar product, dat naar verwachting winstgevend zal gaan worden. Dus, ja: fiscale onderneming. Freek kan voor de rechter hardmaken dat hij 495 uur heeft besteed aan zijn uitvindonderneming. Dat is vijf uur te weinig voor de aftrek speur en ontwikkelingswerk. Maar hij krijgt, vanwege voldoende uren in zijn klusbedrijf, wel weer de door de inspecteur geschrapte zelfstandigen- en startersaftrek.